Сигаретлар - хәзерге җәмгыятьтә иң бәхәсле куллану товарларының берсе диярлек. Кайбер кешеләр аны социаль символ дип саный, ә кайберәүләр аны стресс чыганагы дип саный. Ләкин аларның позициясенә карамастан, күп кеше кызыксына: сигаретлар кайчан уйлап табылган?
Чынлыкта, сигаретлар билгеле бер вакытта "барлыкка китерелгән" продукт түгел, ә кешеләрнең тәмәке куллануының меңләгән еллар дәвамында әкренләп эволюция нәтиҗәсе.
Бу мәкаләдә тәмәкеләрнең килеп чыгышы һәм үсеше вакыт сызыгы, технологик инновацияләр һәм социаль килеп чыгыш кебек төрле яктан системалы рәвештә тикшереләчәк.
Америка туземнары һәм тәмәкенең башлангыч кулланылышы
Тәмәке башта күңел ачу өчен кулланылмаган, ләкин дини, медицина һәм йола әһәмиятенә ия булган. Археологик дәлилләр күрсәткәнчә, Американың төп халкы якынча б.э.к. 3000 ел элек тәмәке үстерә һәм куллана башлаган.
Ул вакытта тәмәке, нигездә, түбәндәге формаларда булган:
- Тәмәкене үсемлек яфракларына төреп, кабызыгыз (оригиналь сигарет кебек)
- Труба тарту
- Корбан китерү яки дәвалау йолаларында кулланыла
Бу тәртипләр "төтен сулау" гадәтен урнаштырган, ләкин аны хәзерге мәгънәдә сигарет дип санау өчен әле шактый юл үтәргә кирәк булган.
Колумбтан соң тәмәке глобальләшүе
XV гасыр ахырында, яңа диңгез юллары ачылу белән, тәмәке Европага кире кайтарыла һәм тиз арада түбәндәгеләргә тарала:
- Испания
- Португалия
- Франция
- Британия
Иң беренче популярлары сигаретлар түгел, ә сигаретлар һәм тәмәкеләр булган.
Кулдан ясалган сигаретларның барлыкка килүе
XVII гасырга кайбер Европа солдатлары һәм диңгезчеләре тәмәкене кәгазьгә төреп төтенли башлаганнар.
Бу, гадәттә, тәмәкеләрнең иртә формасы дип санала, ләкин ул һаман да ниша һәм сәнәгатьләшмәгән куллану үрнәгенә карый.
Сәнәгать инкыйлабы барысын да үзгәртте
Әгәр дә сигаретлар уйлап табылу өчен чагыштырмача ачык вакыт бирергә кирәк булса, XIX гасыр уртасыннан ахырына кадәрге чор иң мөһим чор булып тора.
Төп сәбәпләр арасында түбәндәгеләр бар:
Кәгазь сәнәгате үсеп җиткән.
Зур күләмдә тәмәке үстерү
Шәһәр халкы тиз арта
Кулланучылар товарларын стандартлаштыруга ихтыяҗ арта
Сигарет җитештерүне индустрияләштерүдә хәлиткеч ачыш
1880 елда төп технология барлыкка килде:
Джеймс Бонсак тарафыннан уйлап табылган автоматик сигарет төрү машинасы.
Бу уйлап табу нәрсәгә китерде?
Минут саен йөзләгән сигарет җитештерелергә мөмкин
Сигарет бәяләре шактый төште
Сигаретлар "кул эшләре"ннән "көндәлек кирәк-яраклар"га әйләнде
Шушы мизгелдән башлап, хәзерге мәгънәдә сигаретлар рәсми рәвештә барлыкка килде.
Сугыш һәм сигарет арасындагы бәйләнеш
Беренче һәм Икенче бөтендөнья сугышлары вакытында сигаретлар хәрби кирәк-яраклар составына киң кертелгән.
Солдатларның стрессын бетерегез
Социаль һәм алмашу коралы буларак
Рухны күтәрегез
Сугыштан соң күп санлы солдатлар тәмәке тарту гадәтен гражданлык җәмгыятенә кире кайтардылар.
Реклама, мәдәният һәм ир-ат имиджын булдыру
XX гасырның беренче яртысында тәмәке рекламасы бик йогынты ясаган:
Тәмәке тартуны "өлгерү", "уңыш" һәм "ирек" белән бәйләү
Кино йолдызлары еш кына камера алдында тәмәке тарталар
Хатын-кызларның тәмәке тартуы әкренләп "мода"га әйләнә бара
Бу факторлар бергәләп тәмәкеләрнең дөнья күләмендә популярлашуына өлеш кертте.
Сигаретлар - ул куллану товарлары гына түгел, ә социаль символ да
Төрле тарихи этапларда сигаретлар түбәндәгеләрне символлаштырган:
Дини аралашу кораллары
Медицина ярдәме
Социаль этикет
Сугыш истәлеге
Коммерция капиталының көче
Сигаретларның уйлап табу тарихын аңлау безгә аның ни өчен кыска вакыт эчендә дөнья мәдәниятенә тирән йогынты ясаганын ачык күрергә ярдәм итә.
Кыскасы:
Сигаретлар "уйлап табылмаган", ләкин XIX гасырда, меңләгән еллар дәвамында тәмәке куллану барышында сәнәгать инкыйлабы ярдәмендә, ниһаять, тулысынча эшләп чыгарылган.
Сугыш һәм сигарет арасындагы бәйләнеш
Беренче һәм Икенче бөтендөнья сугышлары вакытында сигаретлар хәрби кирәк-яраклар составына киң кертелгән.
Солдатларның стрессын бетерегез
Социаль һәм алмашу коралы буларак
Рухны күтәрегез
Сугыштан соң күп санлы солдатлар тәмәке тарту гадәтен гражданлык җәмгыятенә кире кайтардылар.
Сигаретлар - бер уйлап табу түгел, ә озак вакытлы эволюция нәтиҗәсе
Дөресен әйткәндә:
❌ Тәмәкеләр бер ел эчендә кинәт кенә уйлап табылмаган
✅ бу тәмәке куллану ысулларының, материалларының һәм сәнәгать технологияләренең озак вакытлы туплануы нәтиҗәсе
Әгәр вакыт нәтиҗәсен кыскача күрсәтергә кирәк булса, аны болай аңларга мөмкин:
Тәмәке башта күңел ачу өчен кулланылмаган, ләкин дини, медицина һәм йола әһәмиятенә ия булган. Археологик дәлилләр күрсәткәнчә, Американың төп халкы якынча б.э.к. 3000 ел элек тәмәке үстерә һәм куллана башлаган.
Минут саен йөзләгән сигарет җитештерелергә мөмкин
Сигарет бәяләре шактый төште
Сигаретлар "кул эшләре"ннән "көндәлек кирәк-яраклар"га әйләнде
Шушы мизгелдән башлап, хәзерге мәгънәдә сигаретлар рәсми рәвештә барлыкка килде.
Бастырып чыгару вакыты: 2026 елның 23 гыйнвары