Һәр елны 22 апрельдә билгеләп үтелә торган Җир көне - дөнья әйләнә-тирә мохитне саклау өчен махсус оештырылган фестиваль, аның максаты - җәмәгатьчелекнең хәзерге әйләнә-тирә мохит проблемаларына игътибарын арттыру.
Доктор Папирның фәнне популярлаштыруы
1. Дөньяда 54 нче "Җир көне" шоколад тартмасы
2023 елның 22 апрелендә бөтен дөнья буенча 54 нче "Җир көне" "Барысы өчен дә Җир" темасына багышланачак, аның максаты - җәмәгатьчелекнең игътибарын җәлеп итү, әйләнә-тирә мохитнең тотрыклылыгын пропагандалау һәм биологик төрлелекне саклау.
Берләшкән Милләтләр Оешмасының Әйләнә-тирә мохит программасы (ЮНЕП) тарафыннан бастырылган Глобаль әйләнә-тирә мохиткә карашның (GEO) алтынчы бәяләү отчеты буенча, бөтен дөньяда 1 миллионнан артык төр юкка чыгу куркынычы астында, һәм биологик төрлелекнең югалу тизлеге соңгы 100 000 ел белән чагыштырганда 1000 тапкыр артыграк.
Биологик төрлелекне саклау бик якын!
2. Биологик төрлелек нәрсә ул?кәгазь бүләк тартмасы
Сөйкемле дельфиннар, наив зур пандалар, үзәнлектәге орхидея, тропик урманнардагы нәфис һәм сирәк очрый торган ике мөгезле мөгезборыннар... Биологик төрлелек бу зәңгәр планетаны бик җанлы итә.
1970-2000 еллар арасындагы 30 ел эчендә, Җир йөзендәге төрләр саны 40% ка кимегәч, "биологик төрлелек" термины уйлап табылды һәм таралды. Фәнни җәмгыятьтә "биологик төрлелек"нең күп билгеләмәләре бар, һәм иң абруйлы билгеләмә Биологик төрлелек турындагы конвенциядән алынган.
Бу төшенчә чагыштырмача яңа булса да, биологик төрлелек үзе күптәннән бар. Ул бөтен планетадагы барлык тере организмнарның озын эволюцион процессы нәтиҗәсе, иң борынгы билгеле тере организмнарның тарихы якынча 3,5 миллиард ел элек башланган.
3. “Биологик төрлелек турында конвенция”
1992 елның 22 маенда Кениянең Найроби шәһәрендә Биологик төрлелек турындагы конвенциянең килешү тексты кабул ителде. Шул ук елның 5 июнендә күп кенә дөнья лидерлары Бразилиянең Рио-де-Жанейро шәһәрендә узган Берләшкән Милләтләр Оешмасының әйләнә-тирә мохит һәм үсеш буенча конференциясендә катнаштылар. Әйләнә-тирә мохитне саклау буенча өч төп конвенция - Климат үзгәреше турындагы рамка конвенциясе, Биологик төрлелек турындагы конвенция һәм Чүлләшүгә каршы көрәш конвенциясе. Алар арасында "Биологик төрлелек турындагы конвенция" - җирнең биологик ресурсларын саклау буенча халыкара конвенция, ул биологик төрлелекне саклауга, биологик төрлелекне һәм аның компонентларын тотрыклы куллануга, һәм генетик ресурсларны кулланудан килеп чыккан файданы гадел һәм акылга сыярлык бүлешүгә юнәлтелгән.
Дөньядагы иң бай биологик төрлелеккә ия илләрнең берсе буларак, минем илем шулай ук Берләшкән Милләтләр Оешмасының Биологик төрлелек турындагы Конвенциясенә кул куйган һәм аны ратификацияләгән беренче якларның берсе.
2021 елның 12 октябрендә Биологик төрлелек турындагы конвенция якларының 15 нче конференциясенең (CBD COP15) лидерлар саммитында, Рәис Си Цзиньпин: "Биологик төрлелек җирне тормыш көче белән тулыландыра һәм шулай ук кешеләрнең яшәве һәм үсеше өчен нигез булып тора. Биологик төрлелекне саклау җирнең үз йортын сакларга ярдәм итә һәм тотрыклы кеше үсешенә ярдәм итә", - дип билгеләп үтте.
Кытайның APP программасы эшли
1. Биологик төрлелекнең тотрыклы үсешен саклаушәм һәм банка тартмасы
Урманнарның күп төрләре бар, һәм аларның экосистемалары глобаль экосистемада мөһим роль уйный. APP Кытай һәрвакыт биологик төрлелекне саклауга зур әһәмият бирде, "Урман законы", "Әйләнә-тирә мохитне саклау законы", "Кыргый хайваннарны яклау законы" һәм башка милли законнар һәм кагыйдәләрне катгый үтәде, "Кыргый хайваннар һәм үсемлекләр (шул исәптән RTE төрләре, ягъни сирәк очрый торган һәм юкка чыга торган төрләр: бергәләп сирәк, юкка чыга торган һәм юкка чыга торган төрләр дип атала) саклау кагыйдәләрен, "Биологик төрлелекне саклау һәм мониторинглау белән идарә итү чаралары"н һәм башка сәясәт документларын төзеде.
2021 елда APP China Forestry биологик төрлелекне саклау һәм экосистема тотрыклылыгын саклауны еллык әйләнә-тирә мохит максатчан индикаторлар системасына кертәчәк, һәм атналык, айлык һәм квартал саен эшчәнлекне күзәтеп барачак; һәм Гуанси Фәннәр академиясе, Хайнань университеты, Гуандун Экология инженериясе һөнәри көллияте һ.б. белән хезмәттәшлек итәчәк. Колледжлар һәм фәнни тикшеренү учреждениеләре экологик мониторинг һәм үсемлекләр төрлелеген мониторинглау кебек проектларны гамәлгә ашыру өчен хезмәттәшлек иттеләр..
2. APP Кытай
Урман хуҗалыгы биологик төрлелеген саклауның төп чаралары
1. Урман сайлау этабы
Хөкүмәт тарафыннан билгеләнгән коммерция урман җирләрен генә алыгыз.
2. Урман утыртуны планлаштыру этабы
Биологик төрлелекне күзәтүне дәвам итегез, һәм шул ук вакытта җирле урман хуҗалыгы бюросыннан, урманчылык станциясеннән һәм авыл комитетыннан урманда саклана торган кыргый хайваннарны һәм үсемлекләрне күргәнегез бармы дип сорагыз. Әгәр күргәнегез булса, бу планлаштыру картасында ачык күрсәтелергә тиеш.
3. Эшкә керешер алдыннан
Подрядчыларга һәм эшчеләргә кыргый хайваннарны һәм үсемлекләрне саклау, җитештерүдә янгын куркынычсызлыгы буенча укыту үткәрегез.
Подрядчыларга һәм эшчеләргә урман җирләрендә җитештерү өчен ут куллану тыела, мәсәлән, чүплекләрне яндыру һәм тауларны чистарту.
4. Урман хуҗалыгы эшчәнлеге вакытында
Подрядчыларга һәм эшчеләргә кыргый хайваннарны аулау, сатып алу һәм сату, кыргый саклана торган үсемлекләрне очраклы рәвештә җыю һәм казу, шулай ук тирә-юньдәге кыргый хайваннар һәм үсемлекләрнең яшәү мохитен юк итү катгый тыела.
5. Көндәлек патруль вакытында
Хайваннарны һәм үсемлекләрне саклау буенча мәгълүмат таратуны көчәйтү.
Әгәр саклана торган хайваннар һәм үсемлекләр, шулай ук югары дәрәҗәдә саклану кыйммәтенә ия HCV урманнары табылса, тиешле саклау чаралары вакытында күрелергә тиеш.
6. Экологик мониторинг
Озак вакыт өченче як оешмалары белән хезмәттәшлек итәргә, ясалма урманнарның экологик мониторингын үткәрүне таләп итәргә, саклау чараларын көчәйтергә яки урман хуҗалыгы чараларын көйләргә.
Җир – кешелекнең уртак йорты. Әйдәгез, 2023 елгы Җир көнен каршы алыйк һәм APP белән бергә бу “барлык тере җан ияләре өчен җирне” саклыйк.
Бастырып чыгару вакыты: 2023 елның 25 апреле